Facebook
Twitter @BeitKiTov

Judaizm Postępowy w Polsce

Beit Polska to organizacja łącząca żydowskie gminy postępowe, założona w roku 2009 przez grupę Żydów, pragnących zalegalizować istnienie społeczności, kierującej się swoimi zwyczajami, praktykami religijnymi i mającej własną tożsamość. Czujemy się dziedzicami spuścizny duchowej tych polskich Żydów, którzy uważali siebie za uczestników religijnych dyskusji ery nowoczesnej wyrosłych z żydowskiego oświecenia (Haskali). Mieszkając na polskiej ziemi, Żydzi popierający oświecenie porozumiewali się między sobą głównie po niemiecku i hebrajsku, używali jednak polskiego, ukraińskiego, rosyjskiego, jidysz i francuskiego w relacjach z członkami swoich wspólnot. W wieku XIX niemiecki był językiem wnikliwej, naukowej analizy otaczającej rzeczywistości. Mieszanie się wielu języków odzwierciedlało warunki życia w rozbiorowej Polsce, nie było jednak wskaźnikiem lojalności. Użycie języka niemieckiego przez wczesnych przedstawicieli żydowskiego oświecenia nie powinno zatem przesłaniać zakorzenienia tych postaci w polsko-żydowskiej rzeczywistości. Od swego zarania postępowy judaizm w Polsce przyjął zasadę wygłaszania cotygodniowych kazań w języku polskim. 

Między rokiem 1802 a 1939 rozwinęły się w żydowskich społecznościach na ziemiach polskich idee oświecenia żydowskiego. Podczas krótkiego okresu niepodległości Polski w latach 1918 - 1939 wielu postępowych rabinów i przywódców świeckich wyrażało swą lojalność wobec judaizmu w ramach ruchu postępowego. Ten niezależny prąd, skupiający co najmniej dziesięć procent z 3,5 miliona polskich Żydów, dał impuls do utworzenia uczelni żydowskich w ponad 40 miastach i miasteczkach. Choć początkowo judaizm postępowy był popularny jedynie wśród nielicznej części żydowskiej społeczności, w oczekiwaniu na niepodległą Polskę do jego zwolenników przyłączyło się z czasem wielu żydowskich przywódców duchowych. Znajdujemy wśród nich Abrahama Goldschmidta, Marcusa Jastrowa, Izaaka Cylkowa, Izaaka Kramsztyka, Samuela A. Poznańskiego, Mojżesza Schorra, Szymona Dankowicza i Ozjasza Thona.

Pragniemy współorganizować życie religijne głęboko zakorzenione w tradycji studiowania Tory i miłości do żydowskiego narodu oraz całej ludzkości, postrzeganej zawsze w kontekście naszej przynależności do Polski, wspierać rozwój życia wypełnionego ideami moralnej i etycznej prawości, życia w harmonii ze wszelkim Bożym stworzeniem. Judaizm postępowy w przedwojennej Polsce pokładał nadzieje w syjonizmie; współczesny judaizm postępowy wyraża podziw dla Izraela. Jesteśmy dumni mogąc być związani z Europejską Unią dla Judaizmu Postępowego [European Union for Progressive Judaism] oraz Światową Unią dla Judaizmu Postępowego [World Union for Progressive Judaism].

My, członkowie Beit Polska - Postępowej Społeczności Żydowskiej, czując się reprezentantami wszystkich wyżej wymienionych, niniejszym deklarujemy i notyfikujemy wolę formalnego kontynuowania w Rzeczypospolitej Polskiej organizacji wyznaniowej Żydów w nurcie judaizmu postępowego.

Dlaczego “Ki Tov”?

Michael Mokotov

Urodzony: 30/03/1946

Poległ:    18/10/1973

Stopień wojskowy: Starszy Sierżant

Jednostka: Batalion 71-565; 9264; 9 Spadochroniarzy (Kawalerii Powietrznej)

Poległ Poczas: Wojny Jom Kipur

Pochowany w:    Kiryat Tiv'on

Michael, syn Leory i Maxa, urodzony 27. Adar II 5706 (30/03/1946) w Kiryat Bialik, miejscowości położonej na północ od Haify. Przeprowadził się z rodziną do Kiryat Tiv'on gdzie uczęszczał do państwowej szkoły podstawowej, a następnie ukończył Liceum Chaima Greenberga. Mickey, jak był nazywany przez rodzinę i przyjaciół, był dobrym uczniem, wybitnym w przedmiotach, które lubił. Nie musiał poświęcać wiele czasu na prace domowe. Już jako dziecko odznaczał się ponadprzeciętną inteligencją. Dorośli mogli z nim poważnie podyskutować na każdy temat. W szkole podstawowej był "królem swojej klasy" – przystojny chłopak, najlepszy sportowiec i uczeń. Niemniej jednak Mickey był skromny i nie wywyższał się. Jego podejście do przyrody od najmłodszych lat było oparte na logicznym myśleniu. Jako uczeń szkoły średniej próbował zrozumieć wszystkie zjawiska i sposób, w jaki wpasowują się one w podstawowe prawa natury. Te próby doprowadziły do głębokiego studiowania filozofii. Mickey był dojrzałym nastolatkiem, przemyślał każdą sprawę przed wyrażeniem swojej opinii. Z drugiej jednak strony miał poczucie humoru i lubił się szczerze śmiać. Mickey był jednym z założycieli ruchu skautowego w Tiv'on, będąc jednym z pierwszych doradców. Jako sportowiec szczególnie dobre wyniki osiągał w biegach długodystansowych. Czas wolny poświęcał głównie lekturze. Czytywał książki poświęcone wielu różnym tematom, takim jak szachy, fotografia, gotowanie, a także powieści, poezję, książki historyczne, geograficzne i z dziedziny filozofii. Czytał prawie każdą książkę która wpadła mu w ręce. W ramach zajęć pozalekcyjnych w liceum brał udział w kole czytania poezji współczesnej, ale jego profilowe licealne przedmioty należały do nauk ścisłych.

Mickey bardzo lubił przebywać na łonie natury. W dzieciństwie wędrował po dolinach i wzgórzach wokół Tiv’on, a w młodości przeszedł wszerz i wzdłuż całą Ziemię Izraela. Gdziekolwiek napotkał dzikie tulipany stawiał znak ostrzegawczy: “Nie wykopuj nas!". Często wędrował, czasem ze swoja rodziną – ale wówczas zawsze jako przewodnik, fotografował, studiował i znajdował nowe rzeczy. Jego umiłowanie przyrody miało też odzwierciedlenie w miłości do zwierząt. Jego chęć ochrony środowiska naturalnego obejmowała nawet staranie o zachowanie niejadowitych gatunków węży. Poczucie sprawiedliwości było tym, co prowadziło go przez wszystkie lata. Jako uczeń szkoły średniej nigdy nie ściągał w czasie egzaminów, co było zwyczajem większości jego kolegów. Wiedza Mickey’a pozwoliła mu dostrzec rzeczy naprawdę w życiu ważne, pozwalając obrać właściwe priorytety. Jednakże chciał być twórczy we wszystkich dziedzinach: malowaniu, śpiewie, tańcu, podróżowaniu, gotowaniu, filmowaniu, muzyce, zwiedzaniu wystaw i czytaniu książek. Dzięki swoim dobrym manierom, uprzejmości, mądrości i wrażliwości zawsze był uważany z oddanego, lojalnego przyjaciela i odgrywał główną rolę w każdej grupie ludzi, z którą był powiązany, pomagając organizować wspólne śpiewanie i bezinteresownie tworząc radosną atmosferę. Mickey dorastał w kochającej rodzinie i doceniał to. Był więc silnie związany ze swoją rodziną i bardzo ją kochał.

Kiedy Michael został powołany do IDF w pierwszych dniach sierpnia 1964, zgłosił się do formacji Spadochroniarzy. Po wstępnym szkoleniu i kursie dla dowódców służył jako dowódca oddziału spadochroniarzy. Po zakończeniu regularnej służby wojskowej, w październiku 1966, został przeniesiony do rezerwy. W czasie Wojny Sześciodniowej (w czerwcu 1967) brał udział w walkach o wyzwolenie starego Maista w Jerozolimie, a w roku 1968 walczył w bitwie pod Karameh. Był świetnym żołnierzem, ale czuł niechęć do wojny i wojskowego stylu życia. Był zdolny do postrzegania spraw z ludzkiej perspektywy nawet pośrodku pola walki. Dzięki takiej kombinacji cech był dobrym dowódcą, który wiedział jak zadbać o swój oddział.

W październiku 1966 Mickey zaczął studia na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. Ukończył studia licencjackie w dziedzinie fizyki i matematyki. Po uzyskaniu magisterium z fizyki zaczął pracować nad swoim doktoratem, w którym zajmował się przewodnością kryształów tlenku cynku.

Mickey uwielbiał mieszkać w Jerozolimie. Robił wiele zdjęć miasta. W krótkich chwilach wolnych od nauki wywoływał swoje zdjęcia, czytał książki i słuchał ulubionych płyt. Lubił spotkania towarzyskie, dzięki swojej szerokiej wiedzy z wielu dziedzin łatwo znajdował wspólny język z każdym. Wyróżniał się dzięki swojemu wykształceniu, był bardzo elokwentny, potrafił mówić o swojej pracy i studiach w sposób jasny i zrozumiały. Dążył niestrudzenie do osiągnięcia swoich celów naukowych, zachowując całkowitą jasność idei dzięki umiejętności wszechstronnej analizy faktów. 

Oprócz studiów magisterskich z fizyki zapisał się też w ramach zajęć uniwersyteckich na kurs Myśl Żydowska. Był również nauczycielem na cześć etatu, najpierw w miejskim liceum, a potem na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Hebrajskiego.

Podczas wojny Jom Kipur Mickey brał udział w walkach frontowych przeciwko Egiptowi. W bitwie 22-go Tishrei (18/10/1973), na odcinku ‘Tzach’, na zachód od Kanału Sueskiego, Mickey został raniony i zginął podczas ataku na Abu Sultan. Został pochowany na cmentarzu wojskowym w Kiryat Tiv'on. Obok spoczywają jego rodzice i siostra. Pośmiertnie otrzymał stopień starszego sierżanta. Ku jego pamięci rodzice opublikowali książeczkę zawierającą wspomnienia członków rodziny, przyjaciół i nauczycieli. Batalion, w którym służył, również wydał książeczkę upamiętniającą poległych żołnierzy, w której znajduje się rozdział  o błogosławionej pamięci Michaelu Mokotovie.

Historia rodziny Mokotov (Mokotów):

„Założyciel rodu”, Tuvia (Tevia?) Dawid, przeprowadził się z warszawskiego Mokotowa do Warki (około 59 km na południe od Warszawy) w końcu XVIIIw. Rodzina utrzymuje, że był on budowniczym pięknej drewnianej synagogi w Warce (później spalonej przez nazistów). Ponieważ wszyscy sąsiedzi nazywali go „Żydem z Mokotowa”, przyjął tą nazwę jako swoje nazwisko rodowe. Tuwia Dawid Mokotów miał wiele dzieci (piętnaścioro lub szesnaścioro), wszystkie z nich wychowywały się w Warce na początku XIXw. Niektóre z nich zmieniły potem nazwisko na Mokotowski. Wielu potomków rodu wyemigrowało do Stanów Zjednoczonych i do Ziemi Obiecanej w początkach XXw. Ojciec Michaela i Nurit przeprowadził się do Frankfurtu w Niemczech, gdzie nie czuł się dobrze, uważany za „Żyda ze wschodu” (Ost-Jude). Jeden z członków rodziny, rabin, zmienił nazwisko na Ki-Tov. Był on autorem 2 książek w języku hebrajskim. Wielu krewnych pozostało w Polsce. Dwieście (200) osób z rodziny Mokotov zostało zamordowanych przez nazistów.

All content © 2018 Beit Centrum Ki Tov

Facebook
Twitter @BeitKiTov